برسد ! انسان نبايد خود را فريب دهد و منتظر معجزه و يا اتفاق باشد ، تنها راه رسيدن به كمالات انسانى سعى است و تلاش ، بدون آن‌ها كسى به كمال نمىرسد . دنيا مزرعه آخرت البته همه چيز در همين دنيا كسب مىشود ؛ اگر ثروت و دارايى است ، اگر علم و كمال است ، اگر درجات عالى و نعمت‌هاى بهشتى است ، اگر خوش‌بختى و سعادت است ، اگر جهل و نادانى است ، اگر ذلت و خوارى و عذاب جهنم است ! ! همه و همه در همين دنيا قابل كسب است ؛ منتهى بستگى به اين دارد كه انسان چه‌كار مىكند ؟ تلاش مىكند يا تنبلى ؟ زحمت مىكشد يا مىخوابد ؟ زير بار هواهاى نفسانى خود مىرود يا با آن‌ها مبارزه مىكند ؟ به هر اندازه كه همت انسان عالى باشد ، به همان اندازه مىتواند كسب كمال كند ؛ اگر همت انسان عالى باشد ، در زندگى خود سعى و تلاش داشته باشد ، هم به سعادت دنيا مىرسد و هم به سعادت آخرت . تنبلى ، تن پرورى ، بىعرضه‌گى و شهوت پرستى ، جز خفت و خوارى ، شقاوت و بدبختى و عذاب ابدى چيزى را براى انسان كمايى نمىكند . در دنياى مادى همه چيز با علل و اسباب ممكن است ، بدون علل و اسباب چيزى عايد انسان نمىشود . تاكنون كسى نديده كه به انسان‌هاى بىعرضه و تنبل كسى مدال افتخار داده باشد ؟ در همين دنيا نيز مدال افتخار به‌كسانى داده مىشود كه پُركار و پرتلاش باشد . تلاش‌ها نيز فرق دارد ، بعضى از تلاش‌ها خيلى بركت دارد . در قيامت نيز چنين است ،